Betrokken
Hoge klanttevredenheid
Praktisch
Advies op maat
Vakkundig
Breed trainingsaanbod

Nieuw: Expertise en AI in één platform

Het nieuwe allergenenbeleid (PAL) per januari 2026: waar moet je op letten?

Per 1 januari 2026 wordt het nieuwe Nederlandse allergenenbeleid (PAL) toegepast. In dit artikel zetten we de belangrijkste veranderingen op een rijtje.  

Informatie over ingrediënten die allergieën of intoleranties veroorzaken vallen onder de verplichte vermeldingen van voedselinformatie, en deze stoffen worden benadrukt door middel van een opvallende typografie in de tekst (bijvoorbeeld cursief of dikgedrukt). De lijst met allergenen staan in bijlage II van Verordening (EU) nr. 1169/2011. Informatie met betrekking tot kruisbesmettingen, die onbedoeld aanwezig zijn, vallen onder vrijwillige voedselinformatie. Vrijwillige informatie mag de consument niet misleiden of verwarren en moet gebaseerd zijn op relevante wetenschappelijke gegevens. Het gebruik van een Precautionary Allergen Labelling (PAL), oftewel een kruisbesmettingszin, valt ook onder vrijwillige voedselinformatie.

Het uitgangspunt voor het gebruik van een PAL op een etiket is om consumenten met allergieën of intoleranties te waarschuwen voor een reëel risico op besmetting. Hierbij gaat het om een kruisbesmetting die, ondanks preventieve maatregelingen en hygiënevoorschriften, tóch in het product terecht kan komen.

Met het nieuwe beleid wordt vermeden dat kruisbesmettingswaarschuwingen ‘voor de zekerheid’ op een etiket belanden zonder onderbouwing. Ook is de bewoording vastgesteld en mag “kan sporen van xxx” niet meer gebruikt worden. Dit om verwarring over de betekenis onder consumenten te voorkomen.

Wat verandert er in het nieuwe allergenenbeleid (PAL)?

  1. De bewoording is vastgesteld: “kan xxx bevatten” of “niet geschikt voor xxx”. In de markt wordt voornamelijk de zin “kan pinda bevatten” gebruikt in plaats van “niet geschikt voor mensen met een pinda-allergie”.
  2. PAL mag alleen worden toegepast met onderbouwing van een risicobeoordeling, en als de referentiedosis overschreden is. VITAL is een voorbeeld van een allergenen risicobeoordeling wat veel gebruikt wordt door onder andere retailers.
  3. De wettelijk vastgestelde noten zijn: amandel, hazelnoot, walnoot, pecannoot, cashewnoot, pistachenoot, paranoot en macadamianoot. Let wel op: pinda’s behoren niet tot noten en moeten dus apart benoemd worden. De nootsoort moet waar mogelijk gespecificeerd worden in de PAL. “Kan noten bevatten” mag gebruikt worden indien er (aantoonbaar) sprake is van kruisbesmetting met alle wettelijke nootsoorten. “Kan andere noten bevatten” mag ook gebruikt worden als er één of meerdere noten aanwezig zijn als ingrediënt.
  4. Kruisbesmettingen met één of meer glutenbevattende granen; tarwe, rogge, gerst of haver, moeten zoveel mogelijk worden gespecificeerd in de PAL. Als de specifieke graansoort onbekend is mag de generieke bewoording “kan glutenbevattende granen bevatten” gebruikt worden. “Kan andere glutenbevattende granen bevatten” mag ook gebruikt worden als er één of meerdere graansoorten aanwezig zijn als ingrediënt. De vermelding “kan gluten bevatten” is onjuist, omdat  ‘gluten’ geen allergeen is volgens Verordening (EU) nr. 1169/2011. Ook de vermelding “kan glutenvrije haver bevatten” kan gebruikt worden aangezien haver meerdere eiwitten naast gluten bevat die ook een allergische reactie kunnen opwekken.

In al deze genoemde punten is het van belang dat de referentiedosis overschreden is om kruisbesmettingen te vermelden op het etiket. Als referentiedosis voor de risicobeoordeling wordt in Nederland ED05 gebruikt, voorheen was dit ED01. In andere woorden, 5% van de allergische populatie zal een milde of matige reactie krijgen, in plaats van 1%. Zowel ED05 als ED01 worden als veilig beschouwd aangezien er bij beiden geen ernstige klachten op zullen treden. Met ED05 als referentiedosis zijn levensmiddelen voor een grotere groep consumenten beschikbaar. Overigens gaat het bij de referentiedosis om een absolute hoeveelheid en niet om een concentratie; de referentiedosis wordt berekend op miligram eiwit van een allergeen per dosering of eetmoment en niet het product.

Uitzondering op PAL

Het beleid is van toepassing op alle voorverpakte producten. Niet-voorverpakte producten, zoals winkelbereide producten, vallen onder de Warenwetregeling allergeneninformatie niet-voorverpakte levensmiddelen. De allergeneninformatie dient wel beschikbaar te zijn voor de consument op de plaats van verkoop. Dit gaat om de allergenen in het product en niet over de kruisbesmettingen. Voorverpakte ambachtelijke levensmiddelen hebben een versoepeling op de eis van een risicobeoordeling met het nieuwe beleid. Wanneer er sprake is van een kruisbesmetting bij het product is het voldoende als er aangetoond kan worden dat er kruisbesmetting mogelijk is, ook al wordt de referentiedosis niet overschreden. PAL mag alsnog toegepast worden op het etiket. Een risicobeoordeling is dus wel nodig om te kunnen aantonen dat kruisbesmetting met een of meer allergenen mogelijk is.

Binnen de Europese Unie ontbreekt er nog een geharmoniseerd beleid wat voor nationale verschillen kan zorgen. De bewoording ‘may contain’/’kan bevatten’ is toegestaan in alle EU-landen. Hoe dan ook, inconsistentie op etiketten van hetzelfde product moet vermeden worden zodat er geen verschillende allergenenwaarschuwingen tussen de taalblokken op één etiket staan.

Meer informatie is te vinden in het Q&A document van de NVWA, het richtlijnendocument van de FNLI, en natuurlijk het Besluit houdende de vaststelling van beleidsregels inzake kruisbesmetting met allergenen en etikettering uit voorzorg.

Meer weten over het nieuwe allergenenbeleid (PAL)?

Ons Regulatory Affairs Support team staat voor je klaar. Voor meer informatie neem contact met ons op via [email protected], NL +31 (0)30 65 66 010 of BE +32 (0)3 616 08 69.

Terug naar overzicht

Blijf op de hoogte

Abonneer je op onze nieuwsbrief, onze maandelijkse blik op food en non-food kwaliteitsmanagement.